نشت یاب گاز برای پیداکردن محل تقریبی خروج گاز قابل اشتعال یا بررسی افت فشار مدار بهکار میرود، اما هر ابزار روش و محدودیت متفاوتی دارد. در این دسته عصرتولز، FNIRSI GD-02 یک آشکارساز دستی متان، پروپان و ایزوبوتان است، درحالیکه HTI HT-1890 یک مانومتر دیجیتال دوپورت برای اندازهگیری فشار گیج و تفاضلی است و مستقیماً مولکول گاز را تشخیص نمیدهد. شناخت این تفاوت برای انتخاب صحیح و ایمنی کار ضروری است.
🚨 اگر همین حالا بوی گاز حس میکنید
برای جستوجوی نشتی منتظر روشنشدن دستگاه نمانید. از ایجاد شعله یا جرقه خودداری کنید، کلید برق، تلفن یا وسیله برقی را در محل مشکوک روشن و خاموش نکنید، افراد را از محیط خارج کنید و اگر بدون خطر ممکن است شیر گاز را ببندید. از فضای بیرون با امداد گاز یا آتشنشانی تماس بگیرید. تهویه طبیعی فقط زمانی انجام شود که بازکردن مسیر بدون استفاده از تجهیزات برقی و بدون ماندن در معرض خطر ممکن باشد.
نشتیاب دستی جای سامانه هشدار ثابت، شیر قطعکن خودکار، تهویه استاندارد یا بازرسی متخصص را نمیگیرد. عدد پایین یا سکوت دستگاه بهتنهایی ایمنبودن محل را ثابت نمیکند؛ سنسور ممکن است گرم نشده، کالیبراسیون آن نامناسب، باتری ضعیف یا گاز موجود خارج از فهرست قابل تشخیص باشد.
🔥 نشتیاب گاز FNIRSI GD-02
FNIRSI GD-02 برای تشخیص گازهای قابل اشتعال متان، پروپان و ایزوبوتان طراحی شده است. دامنه اعلامی برای متان ۰ تا ۵۰٬۰۰۰ ppm و نمایش درصد حد پایین انفجار از ۰ تا ۱۰۰٪ LEL است. تفکیکپذیری ۱ ppm یا ۱٪ LEL، زمان نمونهبرداری حدود ۰٫۵ ثانیه، پاسخ T90 کمتر از ۵ ثانیه و بازیابی T10 کمتر از ۱۰ ثانیه اعلام شدهاند. دستگاه پیش از اندازهگیری به حدود ۱۵ تا ۱۶ ثانیه گرمشدن نیاز دارد.
نمایشگر رنگی دو اینچی، منحنی تغییر غلظت، نمایش دما و رطوبت، نگهداری داده و ثبت تا ۳۰ رخداد هشدار را ارائه میکند. هشدار صوتی، لرزشی و نوری کمک میکند افزایش غلظت در محیط پرصدا یا کمنور بهتر دیده شود. پروب انعطافپذیر ۳۶ سانتیمتری برای نزدیکشدن به اتصالات، پشت اجاق، اطراف رگلاتور یا محلهای کمدسترس مناسب است؛ بدنه را نباید داخل فضای آلوده فرو برد.
دمای کاری اعلامی منفی ۱۰ تا مثبت ۵۵ درجه سانتیگراد، وزن حدود ۲۹۶ گرم و ابعاد بدنه حدود ۱۳۹ × ۶۳ × ۲۸ میلیمتر است؛ طول پروب ۳۶۰ میلیمتر به آن اضافه میشود. باتری لیتیومی ۱۵۰۰ میلیآمپرساعت از طریق USB Type-C شارژ میشود و در اطلاعات محصول کارکرد بیش از هشت ساعت ذکر شده است؛ روشنایی، هشدار و عمر باتری بر زمان واقعی اثر دارند.
📏 مانومتر دیجیتال HTI HT-1890
HTI HT-1890 سنسور گاز قابل اشتعال نیست؛ این دستگاه فشار مثبت، منفی و اختلاف فشار بین دو پورت را اندازه میگیرد. برای بررسی فشار پایین خطوط، تنظیم و عیبیابی تجهیزات HVAC، کنترل افت فشار و اجرای آزمون فشار طبق دستورالعمل سازنده وسیله کاربرد دارد. اگر فشار مدار افت کند، امکان نشتی مطرح میشود، اما مانومتر بهتنهایی محل نشتی یا نوع گاز را نشان نمیدهد.
دامنه HT-1890 برابر ±۲ psi، معادل ±۱۳٫۷۹ kPa یا ±۵۵٫۴۰ inH2O است و حداکثر فشار ایمن ورودی ۱۰ psi اعلام شده است. دقت ±۰٫۳٪ FSO، تکرارپذیری ±۰٫۲٪، پاسخ حدود ۰٫۵ ثانیه و ۱۱ واحد قابل انتخاب از مشخصات اصلی آن هستند. FSO یعنی درصدی از کل دامنه دستگاه، نه درصدی از عدد لحظهای؛ بنابراین دقت در فشارهای خیلی کم باید با رزولوشن و روش آزمون سنجیده شود.
کلیدهای HOLD، DIF، صفر، ثبت کمینه/بیشینه/میانگین، نور پسزمینه و خاموشی خودکار پس از ۲۰ دقیقه کار را ساده میکنند. دو پورت مثبت و منفی با اتصال ۱/۸ اینچ برای فشار گیج یا تفاضلی استفاده میشوند. دستگاه با باتری ۹ ولت کار میکند و ابعاد آن حدود ۱۴۷ × ۵۵ × ۳۲ میلیمتر است. محدوده دمای کاری ثبتشده ۰ تا ۴۰ درجه سانتیگراد است.
⚙️ جدول مقایسه نشت یاب گاز و مانومتر
| ویژگی |
FNIRSI GD-02 |
HTI HT-1890 |
| نوع ابزار |
آشکارساز دستی گاز قابل اشتعال |
مانومتر دیجیتال دوپورت |
| چه چیزی را میسنجد؟ |
غلظت متان، پروپان و ایزوبوتان |
فشار مثبت، منفی و اختلاف فشار |
| کاربرد اصلی |
ردیابی محل تقریبی نشت و پایش غلظت |
آزمون فشار و افت فشار طبق روش استاندارد |
| دامنه |
متان ۰ تا ۵۰٬۰۰۰ ppm؛ ۰ تا ۱۰۰٪ LEL |
±۲ psi / ±۱۳٫۷۹ kPa / ±۵۵٫۴۰ inH2O |
| تفکیکپذیری |
۱ ppm یا ۱٪ LEL |
۰٫۰۰۱ psi و رزولوشن متناظر در ۱۱ واحد |
| زمان پاسخ |
T90 کمتر از ۵ ثانیه |
حدود ۰٫۵ ثانیه |
| زمان گرمشدن |
حدود ۱۵ تا ۱۶ ثانیه |
صفرکردن پیش از اتصال لازم است |
| پروب/پورت |
پروب منعطف ۳۶ سانتیمتری |
دو پورت مثبت و منفی ۱/۸ اینچ |
| هشدار |
صوتی، نوری و لرزشی |
نمایش عدد و خطای خارج از دامنه |
| حافظه |
تا ۳۰ رکورد هشدار |
ثبت Min/Max/Avg در جلسه |
| منبع تغذیه |
باتری ۱۵۰۰mAh، شارژ Type-C |
باتری ۹ ولت |
| دمای کاری |
منفی ۱۰ تا مثبت ۵۵°C |
۰ تا ۴۰°C |
| محدودیت کلیدی |
CO و گازهای خارج از فهرست را نباید برای آن فرض کرد |
گاز را حس نمیکند و محل نشت را نشان نمیدهد |
🧭 کدام نشتیاب گاز را انتخاب کنیم؟
برای حرکتدادن پروب اطراف اتصالات و پیداکردن نقطهای که غلظت گاز قابل اشتعال بالا میرود، GD-02 ابزار مرتبط است. اگر میخواهید فشار ورودی یا خروجی وسیله گازسوز، فشار تفاضلی یا افت فشار یک مدار بسته را طبق دستورالعمل فنی اندازه بگیرید، HT-1890 مناسبتر است. در سرویس حرفهای، این دو ابزار میتوانند مکمل باشند: مانومتر وجود افت فشار را نشان میدهد و آشکارساز دستی در محدوده پشتیبانیشده به ردیابی محل کمک میکند.
برای هشدار دائمی منزل، هیچیک جای دتکتور ثابت دارای تأییدیه مناسب و نصب صحیح را نمیگیرد. GD-02 ابزار قابلحمل با سنسور مصرفی است و HT-1890 اصلاً آشکارساز غلظت نیست. اگر کار در فضای طبقهبندیشده مستعد انفجار انجام میشود، تأییدیه Intrinsically Safe یا ضدانفجار باید روی بدنه و مدارک همان دستگاه وجود داشته باشد؛ چون چنین تأییدیهای در مشخصات فعلی این دو محصول اعلام نشده، ورود آنها به اتمسفر خطرناک نباید فرض شود.
🧪 روش درست استفاده از FNIRSI GD-02
دستگاه را در هوای پاک روشن کنید و اجازه دهید چرخه گرمشدن کامل شود. اگر صفر یا مبنای سنسور در محیط آلوده تنظیم شود، قرائت بعدی میتواند کمتر از واقعیت باشد. از دورترین نقطه شروع و پروب را آرام به سمت اتصالات، شیر، شیلنگ و رگلاتور حرکت دهید. سرعت زیاد عبور پروب ممکن است فرصت پاسخ T90 را ندهد. در هر نقطه چند ثانیه مکث کنید و روند افزایش عدد را ببینید.
ppm و درصد LEL دو بیان متفاوتاند. برای متان، ۵۰٬۰۰۰ ppm تقریباً برابر پنج درصد حجمی و نزدیک ۱۰۰٪ LEL است، اما ضرایب پاسخ سنسور برای پروپان و ایزوبوتان یکسان نیستند. عدد را براساس گاز انتخابشده و دستورالعمل دستگاه تفسیر کنید. رسیدن به هشدار یا افزایش سریع عدد دلیل کافی برای خروج از محل و ایمنسازی توسط متخصص است، نه ادامهدادن آزمایش.
سنسور را از بخار چسب سیلیکونی، اسپری مو، سیلیکون، گازهای خورنده مانند H2S، SOx، Cl2 و HCl، هالوژنها و مبردهایی مانند فریون دور نگه دارید؛ این مواد میتوانند حساسیت را بهطور دائمی کاهش دهند. پروب و سنسور نباید خیس یا غوطهور شوند. ضربه شدید، یخزدگی و مواجهه طولانی با غلظت بسیار بالا نیز زمان بازیابی و صحت قرائت را مختل میکند.
🔧 روش ایمن استفاده از HTI HT-1890
پیش از اتصال شیلنگها، دستگاه را در فشار محیط صفر کنید. برای فشار مثبت یک نقطه، شیلنگ را مطابق دفترچه به پورت مثبت وصل کنید و پورت دیگر را به مرجع مناسب بسپارید. برای اختلاف فشار، سمت پرفشار و کمفشار باید به پورتهای مثبت و منفی صحیح متصل شوند. شیلنگ باید برای گاز و فشار مورد نظر مناسب، سالم و بدون تاخوردگی باشد.
حداکثر فشار ایمن ۱۰ psi به معنی دامنه اندازهگیری ۱۰ psi نیست؛ دستگاه فقط تا ±۲ psi اندازهگیری مشخص دارد و اعمال فشار بالاتر میتواند خطا یا آسیب ایجاد کند. آزمون آببندی خطوط گاز باید دقیقاً با فشار، زمان و روش مقرر در دستورالعمل وسیله و مقررات محلی انجام شود. هرگز برای تست فشار مدار سوخت از اکسیژن استفاده نکنید. بازکردن اتصال گاز و تنظیم رگلاتور باید توسط تکنسین مجاز انجام شود.
⚠️ گازهایی که GD-02 اندازه نمیگیرد
فهرست رسمی GD-02 شامل متان، پروپان و ایزوبوتان است. این دستگاه نباید بهعنوان آشکارساز مونوکسیدکربن، دیاکسیدکربن، اکسیژن، سولفید هیدروژن، آمونیاک یا مبردها معرفی شود. مونوکسیدکربن ممکن است بدون بو و در اثر احتراق ناقص ایجاد شود؛ برای آن به دتکتور CO اختصاصی و دارای استاندارد مناسب نیاز است. مانومتر HT-1890 نیز هیچکدام از این گازها را تشخیص نمیدهد.
عمر سنسور GD-02 بیش از سه سال اعلام شده، اما این عدد عمر اسمی در شرایط مناسب است و جای آزمون پاسخ، کالیبراسیون و تعویض طبق دفترچه را نمیگیرد. مواجهه با سموم سنسور میتواند عمر را بسیار کوتاه کند. پیش از هر مأموریت مهم، دستگاه را با گاز تست معتبر و روش سازنده بررسی کنید؛ نزدیککردن فندک روشن یا رهاکردن عمدی گاز در فضای بسته روش ایمنی نیست.
📦 اقلام همراه محصولات
بسته رسمی FNIRSI GD-02 شامل دستگاه، کابل شارژ Type-C، کیف نگهداری، دفترچه و جعبه است. آداپتور دیواری در فهرست رسمی ذکر نشده و باید از منبع ۵ ولت سازگار استفاده شود. هنگام تحویل، سلامت پروب، نمایشگر، هشدار لرزشی و شارژ را کنترل کنید.
برای HTI HT-1890، دستگاه، باتری ۹ ولت، دفترچه و شیلنگهای نرم در منابع سازنده ثبت شدهاند؛ بسته فروشگاه همچنین لولههای سخت، کانکتور فشار و کیف را ذکر میکند. ترکیب واقعی موجودی روز ممکن است متفاوت باشد، پس تعداد شیلنگ و آداپتورها را پیش از سفارش تأیید کنید. شیلنگ آسیبدیده یا نامتناسب نتیجه تست را مخدوش میکند.
💳 قیمت و خرید نشت یاب گاز از عصرتولز
قیمت نشت یاب گاز به نوع سنسور، دامنه، سرعت پاسخ، امکانات ثبت داده و اقلام همراه بستگی دارد. قیمت روز FNIRSI GD-02 و HTI HT-1890 در صفحه محصول عصرتولز نمایش داده میشود. برای خرید، ابتدا مشخص کنید به تشخیص غلظت نیاز دارید یا اندازهگیری فشار؛ انتخاب مانومتر بهجای آشکارساز یا برعکس میتواند نتیجه خطرناکی ایجاد کند.
پیش از ثبت سفارش، نوع گاز، محیط استفاده، الزام تأییدیه ضدانفجار، دوره کالیبراسیون و لوازم همراه را کنترل کنید. این ابزارها برای تشخیص و سرویس حرفهایاند و جای اقدامات اضطراری یا تجهیزات ثابت ایمنی را نمیگیرند.
❓ پرسشهای متداول نشت یاب گاز
آیا GD-02 مونوکسیدکربن را تشخیص میدهد؟
خیر. گازهای اعلامشده متان، پروپان و ایزوبوتاناند. برای CO باید آشکارساز اختصاصی استفاده شود.
آیا HT-1890 میتواند محل نشت را پیدا کند؟
خیر؛ فشار و افت فشار را اندازه میگیرد. برای ردیابی محل به آشکارساز گاز یا روش تأییدشده دیگری نیاز است.
فرق ppm و درصد LEL چیست؟
ppm غلظت حجمی بسیار کوچک و %LEL درصدی از حد پایین اشتعال است. تبدیل به نوع گاز و کالیبراسیون سنسور وابسته است.
آیا GD-02 جای دتکتور ثابت منزل را میگیرد؟
خیر. ابزار دستی بازرسی است و برای هشدار ۲۴ساعته و نصب ثابت طراحی نشده است.
آیا میتوان HT-1890 را تا ۱۰ psi اندازهگیری کرد؟
خیر. دامنه اندازهگیری ±۲ psi است؛ ۱۰ psi فقط حداکثر فشار ایمن اعلامشده و نه دامنه کاری دقیق است.
اگر دستگاه عدد صفر نشان داد، محل ایمن است؟
نه لزوماً. گاز ممکن است خارج از فهرست، سنسور آلوده یا گرمنشده و نمونهبرداری نامناسب باشد. بوی گاز همیشه اقدام اضطراری را ایجاب میکند.
✅ مشخصات کوتاه و موردی
- دسته: نشت یاب گاز و مانومتر فشار
- آشکارساز: FNIRSI GD-02
- گازهای GD-02: متان، پروپان و ایزوبوتان
- دامنه GD-02: متان ۰ تا ۵۰٬۰۰۰ ppm و ۰ تا ۱۰۰٪ LEL
- پاسخ GD-02: T90 کمتر از ۵ ثانیه
- پروب GD-02: ۳۶ سانتیمتر انعطافپذیر
- هشدار GD-02: صوتی، نوری و لرزشی
- مانومتر: HTI HT-1890
- دامنه HT-1890: ±۲ psi یا ±۱۳٫۷۹ kPa
- دقت HT-1890: ±۰٫۳٪ FSO
- واحدهای HT-1890: ۱۱ واحد
- محدودیت: هیچکدام دتکتور CO نیستند
- ایمنی: بوی گاز یعنی خروج و تماس با امداد
- فروشگاه: عصرتولز
