چرا دوربین حرارتی دمای فلز براق را اشتباه نشان می‌دهد؟

0
فلز براق در دوربین حرارتی؛ دما یا بازتاب؟

هنگام خواندن دمای فلز براق، اگر دوربین حرارتی روی بدنهٔ دستگاه لکه‌ای روشن نشان می‌دهد، پیش از اینکه آن نقطه را داغ اعلام کنید، زاویهٔ دید را کمی عوض کنید. فلز صیقلی می‌تواند تابش فروسرخ دست شما یا اجسام اطراف را به دوربین بازتاب دهد. برعکسِ این اتفاق هم ممکن است: بدنه گرم باشد و دوربین عددی نزدیک دمای اتاق نشان دهد. برای تشخیص، به حرکت لکه و خوانش یک سطح مرجع در کنار فلز توجه کنید.

یک قوطی گرم، دو خوانش با ۴۹ درجه اختلاف

شرکت FLIR در یک آزمایش، بخشی از بدنهٔ قوطی حاوی آب گرم را با نوار دارای گسیلندگی بالا پوشاند و با دوربین حرارتی به دو قسمت همان قوطی نگاه کرد. نتیجه‌ای که سازنده منتشر کرده این است:

دمای ظاهری ثبت‌شده در آزمایش FLIR
محل خواندن دما خوانش دوربین
بدنهٔ فلزی بدون پوشش ۲۳٫۵ درجهٔ سانتی‌گراد
سطح نوار روی همان قوطی ۷۲٫۸ درجهٔ سانتی‌گراد

این اختلاف ۴۹٫۳ درجه‌ای به معنی وجود دو ناحیه با چنین اختلاف دمایی روی قوطی نبود. بدنهٔ براق تابش محیط را بازمی‌گرداند و خوانش آن نزدیک دمای محیط بود. این دو عدد نتیجهٔ همان آزمایش‌اند؛ نمی‌شود برای اصلاح خوانش هر فلز براقی ۴۹ درجه به آن اضافه کرد. عکس حرارتی و شرح آزمایش قوطی در گزارش FLIR

ضریب گسیلندگی چه چیزی را تغییر می‌دهد؟

«ضریب گسیلندگی» یا Emissivity بیان می‌کند که سطح در یک دمای معین نسبت به یک مرجع ایده‌آل چه سهمی از تابش گرمایی را گسیل می‌کند. دوربین با استفاده از این ضریب، تابشی را که دریافت کرده به تخمین دما تبدیل می‌کند. هرچه سطح فلز صیقلی تابش کمتری از خودش گسیل کند، بازتاب محیط سهم بیشتری در سیگنال دوربین پیدا می‌کند. به همین دلیل دو بخش از یک قطعه، یکی پرداخت‌شده و دیگری با پوشش مناسب، می‌توانند در تصویر حرارتی متفاوت دیده شوند.

دو ناحیه برای مقایسهٔ دمای فلز براق؛ مرجع مات در چپ و فلز بدون پوشش در راست
بازسازی آموزشی در نور مرئی. سمت چپ پوشش مات و سمت راست فلز بدون پوشش است. برای خواندن دما از نوار مرجع، نقطهٔ اندازه‌گیری باید کاملاً داخل همان نوار باشد.

روی میز تعمیر چطور بازتاب را از نقطهٔ داغ تشخیص دهیم؟

  1. یک نشانهٔ ثابت روی قطعه پیدا کنید. مثلاً لکه را نسبت به گوشهٔ شیلد فلزی یا پیچ بدنه بسنجید. دوربین را کمی به چپ یا راست ببرید و همان ناحیه را در فوکوس نگه دارید. جابه‌جایی لکه نسبت به آن نشانه، سرنخی از بازتاب است. ثابت ماندنش به‌تنهایی دمای واقعی را ثابت نمی‌کند.
  2. برای خواندن عدد از مرجع مناسب استفاده کنید. برای تمرین، یک نمونهٔ فلزی بی‌برق و در دسترس انتخاب کنید. نوار مناسب ترموگرافی با گسیلندگی معلوم و تحمل دمای کافی را پیش از گرم شدن نمونه روی آن قرار دهید. بعد از هم‌دما شدن نوار با سطح، اگر دوربین تنظیم گسیلندگی دارد، مقدار اعلام‌شده برای همان نوار را وارد کنید. ناحیهٔ اندازه‌گیری باید کاملاً داخل نوار جا بگیرد؛ اگر بخشی از آن روی فلز مجاور بیفتد، عدد از هر دو اثر می‌پذیرد. صرفِ سیاه بودن چسب مشخصات آن را معلوم نمی‌کند.
  3. دو مشاهده را کنار هم ثبت کنید. محل نشانه، زاویه و نقطهٔ خواندن دما را یادداشت کنید. اگر روی فلز با تغییر زاویه عدد عوض می‌شود ولی خوانش مرجع هم‌دما پایدار است، برای گزارش دمای سطح به خوانش مرجع اتکا کنید. برای تجهیزات برق‌دار، قطعات گردان یا سطوح داغ، این تمرینِ نصب نوار را اجرا نکنید.

برای عیب‌یابی برد، عدد روی شیلد چه معنایی دارد؟

دوربین حرارتی تابش رسیده از سطح بیرونی شیلد را می‌بیند. حتی اگر دمای همان سطح را درست بخوانید، دمای قطعهٔ زیر شیلد را مستقیماً اندازه نگرفته‌اید. موقع مقایسهٔ دو برد هم نقطه‌هایی با جنس و پوشش مشابه، در شرایط کاری مشابه، انتخاب کنید. مقایسهٔ درپوش فلزی براق یک قطعه با بدنهٔ مات قطعهٔ دیگر می‌تواند شما را به سراغ قطعهٔ سالم بفرستد.

برای دیدن نمونه‌ای از این ابزارها در میز تعمیر، دوربین حرارتی RF4 مدل RF-C43B و ویدیوی جعبه‌گشایی دوربین حرارتی یونی‌تی در عصرتولز را ببینید. اگر هدف شما گزارش دمای عددی است، هنگام انتخاب دستگاه در دفترچهٔ همان مدل به‌دنبال تنظیم گسیلندگی، جبران دمای بازتابی و اندازهٔ ناحیهٔ قابل اندازه‌گیری در فاصلهٔ کارتان بگردید.

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید